Heks en kunstenares Radegonda

gonn1Behalve een van mijn allerliefste vriendinnen is Radegonda (Gonn voor intimi) een bekende verschijning in de heksenscene. Ik heb Gonn vaak geëinterviewd. Voor mijn elementenserie Aarde, Water, Lucht en Vuur, maar ook voor het Grote boek van de Maan, dat inmiddels niet meer verkrijgbaar is. Radegonda maakt fantastische keramiek volgens het wabi sabi principe, is een zeer getalenteerde sieradenmaakster en reist de hele wereld rond, waar ze overal (en vooral in Azië) haar mooie voetstapjes achterlaat. Je kunt haar mooie objecten kopen of huren (bijvoorbeeld voor bedrijven in een ontvangsthal), of tentoonstellen als je een gallery hebt. Wil je haar sieraden verkopen in jouw winkel neem dan ook eens contact met haar op. Op haar website kun je meer over haar lezen en de foto’s van haar kunstwerken zien.
Behalve kunstenares is Gonneke ook een zeer ervaren waarzegster. Ze werkt veel met theeblaadjes (dat ze ten tijde van dit interview nog moest leren), runen, kaarten en edelstenen.

Hier is het interview dat ik met haar voor Het boek van de Maan heb gedaan. Lees en geniet.

Maanheks Deliah
Deliah (37) komt uit een familie waarin het werken met de natuur heel gewoon was. Als jong meisje werd ze al ’s nachts bij Volle Maan door haar moeder uit bed gehaald om samen kruiden te plukken. ‘De Maan zie je niet, die voel je,’ zegt ze.
Ze woont in Duitsland, maar werkt overwegend in Nederland. Eigenlijk heeft ze drie levens: één als heks, waarin ze onder andere jonge mensen begeleidt op hun levenspad, één als account-manager. Ze is ook kunstenares. Een groter contrast is haast niet denkbaar, een heks met een topfunctie in de zakelijke wereld die in haar vrije tijd gevoelvolle kunst maakt van keramiek. Toch is juist op alle drie de vlakken haar manier van werken heel intuïtief. ‘Ik laat me bij alles door mijn gevoel leiden,’ zegt ze. ‘Ik neem mensen niet aan vanwege hun diploma maar of ze goed voelen als mens. Ik luister naar mezelf en daar vaar ik op, in mijn werk, in mijn contact met mensen, eigenlijk in alles. De Maan is daarbij een belangrijke leidraad. Die bepaalt zelfs wanneer ik mijn haar laat knippen. Zo was het al van jongs af aan. En zo is het nog steeds. Mijn vroegere vriendinnetjes gingen bijvoorbeeld met elkaar naar de stad voor een bezoek aan de kapper, maar ik wachtte echt totdat de Maanstand het gunstigst was.’ Ze glimlacht en schudt haar prachtige lange, donkere haar.

Deliah werd opgevoed in een familietraditie die nu erfhekserij genoemd zou worden. Dat heeft ze lang als heel vanzelfsprekend ervaren. ‘Wij werden toen geen heksen genoemd, men noemt het nú zo. Mijn oma noemde ons altijd “wijze vrouwen”.Van haar en van mijn moeder leerde ik dat de Maan door haar invloed evenwicht aan het leven geeft. Evenals de Zon overigens. Als man en vrouw. Alles heeft met de fases te maken, met de trekkende of stuwende kracht van de Maan. De kracht op de wortels en op het groeien van de knoppen. Je kunt er gebruik van leren maken en het sturen door middel van je zesde zintuig. Met magie vanuit jezelf kun je leren de energie naar je toe te trekken. In mijn traditie is het overbrengen van kennis en kracht door kaarten en het werpen van stenen gebruikelijk. We werken ook met kruiden, helpen anderen en onszelf door middel van papzalven, zalven en kruidenzakjes, die tegenwoordig amuletten heten. Alles onder invloed van de Maan, want die bepaalt het evenwicht en de harmonie.’

Ze geeft een leuk voorbeeld van het werken met kruiden.‘Weet je, als je kruiden draagt dan nemen die in kracht af terwijl je eigen kracht toeneemt. Het werkt eigenlijk heel simpel. Ik pas het wel eens toe bij iemand die gaat trouwen. De bruid krijgt een kruidenzakje mee voor de huwelijksdag. Je maakt het samen. Eerst twee kleipopjes, twee rondjes die een man en een vrouw voorstellen. Die gaan in het zakje. De kruiden die je erbij doet trekken in de klei. De kruidengeur zal langzamerhand weg zijn tegen de tijd dat je gaat trouwen, maar dan heb jij de energie opgebouwd door eraan te denken en te voelen wat je ermee gaat bezegelen en waaróm je wilt trouwen. Uiteindelijk begraaf je het zakje, en geef je het dus weer terug aan moeder Aarde.’

Familietraditie

‘De Maan zie je niet, die vóél je. Ik voel het van binnen, een soort oerinstinct. Ik was me al jong bewust van de natuurlijke processen, hoewel ik later pas geconfronteerd werd met de diepere levensvragen.Vanaf het moment dat ik een jonge vrouw werd, hebben mijn moeder en oma me opgeleid. Tijdens de eerste Volle Maan offerde ik het menstruatiebloed aan de aarde. Ik ging mee naar de Maanvieringen. Deze nachten waren altijd speciaal. Naar de Maan kijken, zitten, voelen, elkaar vertellen wat er gebeurde, wat voor indruk het op mij maakte. Ik houd nu nog steeds rituelen onder de Maan zoals wij dat vroeger ook deden.
Iedere Maanfase heeft zijn eigen kracht of kunde waar je gebruik van kon maken als er iets speciaals was, als er iemand ziek was of als er iets moest gebeuren. Als we bij mijn oma logeerden, gingen we met z’n drieën de natuur in om te genieten van de kracht van de Maan. Zij woonde op een boerderij. Ik vond het heerlijk om bij haar te zijn, ze was zo kalm, zo rustig, in alles wat ze deed. Ik was een echt “waaromkind”, ik wilde alles weten. Zij beantwoordde mijn vele vragen altijd heel geduldig. Beetje bij beetje kreeg ik meer kennis. Na verloop van tijd moest ik de proeve van bekwaamheid afleggen om te bewijzen dat ik het allemaal ook echt wist.’
Het werken met kruiden en de Maan mag dan iets zijn dat haar moeder en oma ook deden, maar daarnaast hadden ze alledrie hun eigen specialisme. ‘Mijn oma kon heel goed voorspellingen doen en theeblaadjes lezen,’ zegt Deliah. ‘Ik weet wel hoe het werkt, maar heb er het gevoel er niet bij. Mijn moeder kon genezen met haar handen en zij had niks nodig om een voorspelling te doen, dat kreeg ze gewoon zomaar binnen en ze flapte het er ook zomaar weer uit. Mijn krachten liggen ergens anders. Ik ben heel goed met de kaarten, voorspellingen komen altijd uit. Verder werk ik met geesten. Ik noem mezelf een ghostbuster. Ik kan heel goed contact hebben met entiteiten en word daar heel veel voor gevraagd. Ik voel of een aanwezigheid goed of niet goed is en wat ik ermee moet doen. Ik weet dat ik sommige geesten niet zomaar moet wegsturen, ze zijn er met een doel. Ik denk dat dat mijn grootste magische kracht is.’

athameZe is de enige in de familie die de kennis heeft doorgekregen. Als enig kind lag dat misschien ook wel voor de hand, maar ook als ze broers en zusjes gehad zou er één uitverkorene zijn geweest. Haar grootmoeder en haar moeder zijn beiden overleden en zelf heeft Deliah geen kinderen.‘Bij mij houdt het doorgeven aan een eigen kind dus op,’ zegt ze. ‘Ik heb geen kinderen en zal ze nooit kunnen krijgen. Ik denk ook dat daarom veel van de oude hekserij uitgestorven is. Mijn familietraditie is een mondelinge, traditionele manier. Daarin bestaat niet zoiets als een Boek der Schaduwen, dat typisch wicca is. De reden dat er geen Boek der Schaduwen
is, is heel simpel. Men kon vroeger niet schrijven en daarom werd alles van mond tot mond doorgegeven. Toen meer mensen eenmaal konden schrijven was hekserij verboden, dus werd er uit angst niet geschreven. Het was altijd een raadsel of iemand wel een wijze vrouw was of niet. En de mensen die ze raadpleegden, zoals later bijvoorbeeld bij mijn oma of mijn moeder het geval was, zeiden niks, want die waren katholiek en waren veel te bang om betrapt te worden. Ze keken wel uit wat ze zeiden.’

Ghostbuster

Dat ze in die familietraditie is grootgebracht heeft ze niet altijd als een voordeel gezien. Opgegroeid in het katholieke Nijmegen merkte ze dat haar vriendinnetjes allemaal heel anders werden opgevoed. En dat vond ze verre van leuk. ‘Het voelde alsof die manier van leven me werd opgelegd, ik had er zelf niet voor gekozen,’ vertelt ze. ‘Toen ik jong was had ik het er erg moeilijk mee. Ik was dat kind uit die gekke familie. Bij ons deden we aan kaartleggen, wij vonden dat thuis heel normaal en zagen het als een spelletje. Mijn moeder heeft me later wel uitgelegd dat mensen zo vervelend konden doen omdat ze niet begrepen wat er zo anders was aan ons, niet omdat we gek waren. Sommige kinderen mochten niet bij me thuis komen. Ik vond het heel erg, ik wilde zoals mijn vriendinnen zijn. Waarom hadden wij geen Jezus-aan-een-kruis zoals iedereen dat had, en waarom zat ik niet in een kerkkoor? Ik heb er alles aan gedaan om in een kerkkoor te mogen zingen, ook al snapte ik totaal niet waar het over ging. Mijn moeder vond het prima, ze liet me daarin mijn gang gaan, vond dat ik het pad moest gaan dat goed voor me was. Toen ik een tiener was heb ik heel hard moeten nadenken of ik wel verder wilde met de traditie die mijn moeder en oma me leerden. Ik vroeg me ernstig af of het mijn pad wel was. Als mijn moeder dan met Volle Maan ’s nachts mijn kamer in kwam en me enthousiast wakker maakte om samen kruiden te gaan plukken, dan had ik daar echt niet altijd zin in. Liever droomde ik over jongens.’
Later, toen Deliah begin twintig was, heeft ze een lange periode gehad waarin ze niets deed met de kennis die ze had meegekregen. Ze was getrouwd met een man die niets van al die hocus-pocus wilde weten.‘Ik hield me in die tijd maar weinig bezig met hekserij,’ vertelt ze verder. ‘Als ik rustig wilde worden dan ging ik naar buiten om troost en antwoorden te zoeken bij de Maan. Maar bij mijn ex waren dat soort dingen absoluut niet bespreekbaar. Het was onzin, belachelijk, het bestond niet. Iemand die zich ermee bezig hield was volgens hem psychisch niet in orde. Ik voelde me uiteindelijk niet meer mezelf. Pas op het moment dat ik met de echtscheiding bezig was kwam de Maan weer terug in mijn leven. Ik besefte ineens dat de kennis die ik had meegekregen niet vanzelfsprekend was en daardoor kreeg ik ook veel meer respect voor mijn oma en moeder. Nu ga ik er anders mee om. Na mijn scheiding ging ik mijn kennis verder ontwikkelen door me onder andere in alchemie te gaan verdiepen. Ik wilde nu juist meer weten, meer leren.’
De familietraditie blijkt nu een waardevolle basis voor haar verdere zoektocht op het heksenpad.

Afscheidsritueel

gonn2Enkele jaren geleden stierf Deliah’s moeder, kort daarna kreeg ze zelf baarmoederkanker. In hoeverre heeft haar levensfilosofie haar daardoorheen gehaald? Heeft het iets veranderd?
‘Ik heb duidelijk geleerd dat als het je tijd is, het je tijd is,’ zegt ze bedachtzaam. ‘De dood is alleen maar een overgang naar iets anders. Je kunt pas volledig van het leven genieten als je de dood kunt accepteren en er niet bang voor bent. Ik wist dat ik mijn ziekte zou overleven. Mijn moeder wist dat ze dood ging. Op de dag dat mijn moeder stierf had ze bij mij thuis nog een grote bos rozen op de tafel gezet en op mijn antwoordapparaat ingesproken: “Meisje, ik heb rozen voor je neergezet. Je zult ze nodig hebben.”
Enkele uren daarna kreeg ze een hartaanval. Ze lag in coma toen ik haar boodschap hoorde. Toen ze was overleden voelde ik me in de steek gelaten. Ik dacht dat mijn moeder mijn geleidegeest zou worden, maar dat was niet zo. Ik was boos en verdrietig, begreep er niks van. Ongeveer negen maanden later heb ik een afscheidsritueel gedaan. Ik schreef een brief aan mijn moeder waarin ik haar vertelde hoe ik haar miste, hoeveel ik van haar hield, dat ik haar altijd in mijn hart zou dragen. Op de avond van Volle Maan ben ik naar de rand van het bos gegaan, waar een mooi meertje ligt. Ik ga daar graag naartoe omdat de Maan zo prachtig in het water wordt weerspiegeld. Ik werd er heel rustig van. Het was een heel donkere avond, erg bewolkt en de Maan was maar een klein beetje te zien. Ik stak wat kaarsjes in windlichtjes aan en in een bakje had ik wat wierook gedaan. Toen heb ik de brief genomen en deze voorgelezen aan de Maan en aan mijn moeder. Op het moment dat ik klaar was met lezen gingen de wolken weg. En dat was zo bijzonder, ook mijn eigen wolken waren nu weg. Ik heb die nacht geleerd dat bij mij komt wat nodig is, al gebeurt het misschien niet altijd zoals ik het wil. Een week later was mijn moeder er ineens wel. Ik weet nu dat ik die voorgaande periode nodig had om te leren dat ik het ook alleen moest kunnen. Het was nodig om het verdriet te voelen en het een plek te geven. Ik voel mijn moeders aanwezigheid en zie haar soms, maar ze is er alleen als ik haar echt nodig heb.’

Luisteren naar de Maan.

Sinds twee jaar begeleidt Deliah een aantal mensen in de hekserij. Maar de kennis die ze van huis uit heeft meegekregen deelt ze niet zomaar.
‘Het is iets van de familie,’ zegt ze. ‘Ik heb er zelf vijftien jaar over moeten doen voor ik mijn eerste inwijding kreeg. Tegenwoordig wordt er gesproken over een jaar en een dag. Dat lijkt me erg kort om kennis te vergaren. Zo werk ik niet.’
Praten over de manier waarop ze werkt doet ze liever niet, want ze is ervan overtuigd dat het delen van de kennis met anderen zorgt voor verlies van kracht en energie.Wat ze wel wil delen is de manier waarop ze zelf in het leven staat. ‘Inzicht en harmonie,’ zegt ze, ‘en anderen leren om hun eigen weg te volgen. Iedereen is bijzonder en uniek en we zijn geneigd dat snel te vergeten. Ik geef door wat ik kan doorgeven, maar het is niet zo dat ik ze mijn wil opleg, want het is hun weg. Een heks bepaalt haar eigen regels en ook haar eigen weg.’ Dan lacht ze even en zegt: ‘Er zijn wel twee voorwaarden waar je je aan moet houden als je wilt dat ik je begeleid. De ene is dat het jouw weg moet zijn en dat het bij je past. Het tweede is dat je een doel moet hebben. Niet omdat je zo graag een heks wilt zijn, maar omdat je er iets mee wilt.’
De Maan blijkt bij die lessen ook weer een belangrijke leidraad.‘De mensen die ik begeleid beginnen met het bijhouden van een dagboek, zodat ze de energie van de Maan leren voelen. Ze houden dat twee maanden bij. Zowel over hun dromen als over hun leven overdag. Emotioneel, seksueel, op alle manieren.Het gaat erom dat ze zelf moeten leren voelen wat het is om naar de Maan te luisteren.’ Dan zegt ze tot besluit: ‘Ik zeg altijd tegen mijn pupillen dat het erg belangrijk is om naar je innerlijk te kijken. Vraag jezelf af wie je bent. Daarbij maak je gebruik van wat je aangeboden wordt. Luister naar jezelf, daar gaat het om. Als je naar jezelf luistert, luister je ook naar de kracht van de Maan in je. Dan voel je vanzelf de harmonie en magie en daarin zal de Maan helpen sturen. Dat is alles.’

Gepubliceerd in Het grote boek van de Maan 2002. Radegonda woont inmiddels in België.
Fotografie: Ronn van Dinther